Thuis

Zorgen voor later: een zorgvolmacht

Een huis kopen of verkopen, facturen betalen, een zorgverlener kiezen … Het lijkt vanzelfsprekend. Tot je ouder of ziek wordt, een ongeluk je pad kruist en je niet meer in staat bent om zelf te beslissen. Hou je liever zelf de touwtjes in handen? Dan heb je een zorgvolmacht nodig. Maar hoe pak je dat het best aan? We gingen te rade bij Ellen Demey, jurist bij White Wire.

 

 

Ellen, wat is een zorgvolmacht?

Ellen Demey: “Een zorgvolmacht is een document waarin je zelf een persoon naar keuze aanduidt om in jouw plaats te handelen zodra je dat zelf niet meer kunt (door ziekte, ongeval …). Met een zorgvolmacht kan je instructies geven over het beheer van je vermogen en sinds 1 maart 2019 ook over persoonlijke beslissingen: over je latere woonplaats, het rust- en verzorgingstehuis, de behandelende arts, het thuisverplegend personeel, enzovoort. Vóór 1 maart 2019 was een zorgvolmacht enkel mogelijk om je vermogen te (laten) beheren.”

Wat is het voordeel van een zorgvolmacht?

“Je anticipeert op je wilsonbekwaamheid op een moment dat je daar nog over kan beslissen. Kortom, je zorgt voor gemoedsrust. Een zorgvolmacht bewijst niet enkel haar nut bij ouderdomsziekten als alzheimer of dementie. Ook op jonge leeftijd kan iemand in coma raken na een herseninfarct of een verkeersongeval. Als je niets hebt geregeld, stelt de vrederechter een bewindvoerder aan. Dat kan iemand van de familie zijn, maar in sommige situaties - bijvoorbeeld bij een slechte verstandhouding in de familie - kan het aangewezen zijn een professionele bewindvoerder zoals een advocaat in te schakelen. Als je twijfelt om zelf een zorgvolmacht op te stellen of te laten opstellen omdat je merkt dat je gezondheid achteruitgaat, is het beter dat niet te lang uit te stellen.”

Wat zijn de taken en verantwoordelijkheden van de lasthebbers?

“Een zorgvolmacht biedt de mogelijkheid om te bepalen welke handelingen er mogen worden getroffen op het ogenblik dat de zorgvolmachtgever hiervoor zelf niet meer bekwaam is. De taken en verantwoordelijkheden kunnen dus enorm variëren. Je kan aan de lasthebber (of volmachthouder) de opdracht geven om eventuele verpleegkundigen toegang te geven tot je woning. Of om er, meer algemeen, op toe te zien dat al je rechten als patiënt worden geëerbiedigd zodat je een kwaliteitsvolle zorg geniet. Indien je dat wenst, kan de lasthebber ook op zoek gaan naar een woonzorgcentrum dat aan je wensen en financiële mogelijkheden voldoet.”

Kan ik maar één iemand aanduiden als lasthebber?

“Je kan één of meerdere personen aanduiden als beheerder van je vermogen en persoonsgebonden aangelegenheden. De meeste mensen kiezen ervoor om dat in eerste instantie met hun echtgenoot of echtgenote te regelen, maar gaan ook op zoek naar een opvolger voor als de partner er niet meer is of zelf wilsonbekwaam wordt. Het is aan te raden om alle kinderen hierbij te betrekken zodat er geen misverstanden ontstaan. Je spreekt ook best een praktische verdeling van bevoegdheden af zodat je niet alles met alle kinderen moet ondertekenen.”

Hoe stel je een zorgvolmacht op?

“Je kan de zorgvolmacht zelf opmaken of dit laten doen door een notaris. Jij én je volmachthouder(s) moeten het document ondertekenen. De zorgvolmacht moet ook geregistreerd worden bij het Centraal Register van Lastgevingsovereenkomsten, dat wordt bijgehouden door de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat in Brussel. Dat gebeurt via de notaris die de zorgvolmacht heeft opgemaakt of via de griffie van het vredegerecht indien je de zorgvolmacht zelf hebt opgesteld. De registratiekosten bedragen 18,15 euro. Wanneer de zorgvolmacht niet geregistreerd wordt, dan zal die niet kunnen toegepast worden op het moment dat de beschermde persoon effectief wilsonbekwaam wordt.”

Wanneer treedt de zorgvolmacht in werking?

“De zorgvolmacht kan meteen in werking treden als dat zo is vastgelegd, zelfs zonder dat de persoon in kwestie wilsonbekwaam is. Je kan de zorgvolmacht dan gebruiken als de volmachtgever in het buitenland of in het ziekenhuis verblijft. Bij uitgestelde inwerkingtreding moet de wilsonbekwaamheid door twee artsen worden vastgesteld. Een vaak gebruikt principe is dat de volmacht meteen geldt voor de partner en voor de kinderen pas bij vastgestelde wilsonbekwaamheid.”

Kan ik de zorgvolmacht herzien als ik mij bedenk?

“Het is te allen tijde mogelijk de zorgvolmacht te herzien, zolang de beschermde persoon wilsbekwaam is. Als je de zorgvolmacht intrekt of herroept, moet je ook het einde van de zorgvolmacht laten registreren, waarvoor opnieuw een tarief van 18,15 euro geldt."

 

Meer informatie over hoe je een zorgvolmacht opstelt bij je notaris of op notaris.be.

Datum laatste aanpassing: 
07/07/2020

Ontdek hoe het Wit-Gele Kruis je kan helpen

Dementie kent vaak een sluipend verloop. Meestal is er al een tijd iets aan de hand waardoor het leven van de patiënt en zijn omgeving grote veranderingen kunnen ondergaan. Niet alleen de patiënt, maar ook de familie heeft extra aandacht en begeleiding nodig.

Het Wit-Gele Kruis biedt ondersteuning bij mensen met psychische en/of cognitieve problemen. De thuisverpleegkundige helpt structuur aan te brengen bij dagelijkse activiteiten en signaleert problemen aan de huisarts en andere betrokken zorgverleners.

Zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen en je toch veilig en gerust voelen? Dat kan met een personenalarm. In een noodsituatie kom je met één druk op de knop in contact met onze zorgcentrale. We schakelen onmiddellijk hulp in!